Halkbilim, doğumdan ölüme kadar insanların yaşantısında yer alan maddi ve manevi bütün kültür öğelerini bilimsel olarak derleyen, araştıran, değerlendiren ve bunların sistematik bir açıklamasını yaparak insanlığın kültür tarihini ve özellikle halk kültürünün genel gelişme kurallarını inceleyen, kültürler arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları belirleyip ortaya koyan, gerektiğinde de bu bilimsel sonuçların halkın yararına olacak biçimde düzenleyip halka aktaran ve hatta birtakım uygulamalarda bulunan bir bilim dalıdır. Halkbilim, bir ülkede yasayan halkın olduğu kadar çeşitli sosyal grupların ortaya koyduğu gelenekleri, inançları, töreleri, müziği, oyunları, anonim veya bireysel sözlü geleneklerden kaynaklanan edebî ürünleri, el sanatlarını, halk hekimliğini, mimariyi ve müzeciliği incelediği gibi bunlarla bağlantılı olarak o topluluğun dinsel, siyasal, sosyolojik ve psikolojik tutum ve davranış biçimlerini araştırarak yazılı ve sözlü kaynaklardan derlenip toplanan bütün malzemeyi kitaplıklar, arşivler ve müzelerde düzenli bir biçimde sınıflandırarak kamuoyunun hizmetine sunar. Türk halkbilimi sadece Türkiye'de yaşayan insanların kültürel yapısını ortaya koymakla kalmaz; aynı zamanda Orta Asya, Kafkaslar, Balkanlar ve diğer bölgelerdeki Türk kökenli toplulukların araştırılmasına da ağırlık verir. Ayrıca komşu halk kültürlerinin gözden geçirilip çeşitli benzerlikler ve farklılıkların belirlenmesiyle tarih içinde ve günümüzde kültürler arası iletişim ve etkileşim sorunlarının aydınlığa çıkarılmasına yardımcı olur.
|